Drukuj

1. Czy opłata z tytułu trwałego zarządu wynikająca z art. 82 i 83 ust. 1, 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami podlega opodatkowaniu podatkiem VAT? Czy w sytuacji zwolnień jednostek organizacyjnych z opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu naliczany jest podatek VAT? Czy w przypadku darowizny nieruchomości stanowiącej własność Powiatu na rzecz Województwa (2 jednostki samorządu terytorialnego), czynność ta będzie objęta podatkiem VAT (Powiatowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tej nieruchomości)?

Stan faktyczny:

1. Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) "trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną". Art. 4 pkt 10 tej ustawy wyjaśnia, iż jest nią "państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej". Zgodnie z art. 45 ww. ustawy trwały zarząd na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia się w drodze decyzji za wyjątkiem sytuacji wynikającej z art. 17 ust. 1 i 3, kiedy to jednostka nabywa własność na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (nie mając osobowości prawnej nie może kupić dla siebie). Wtedy przysługuje jej do nabytych nieruchomości prawo trwałego zarządu (w tym przypadku nie wydaje się decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu, jedynie decyzję o wysokości opłaty rocznej, jeżeli jednostka nie podlega zwolnieniu z tejże opłaty).

W uzupełnieniu wniosku złożonym dnia 25 lutego 2005 r. strona dodatkowo wyjaśniła, że pytania dotyczące trwałego zarządu odnoszą się zarówno do trwałego zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa jak i nieruchomościami powiatowymi. Trwały zarząd ustanawia się w formie decyzji administracyjnej. Gdy jednostka organizacyjna (państwowa lub powiatowa) dokona zakupu nieruchomości, to z uwagi na to, że nie posiada osobowości prawnej kupuje ją na rzecz odpowiednio Skarbu Państwa lub powiatu i w tym przypadku nie wydaje się decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu, gdyż jednostka nabywa do tych nieruchomości trwały zarząd z mocy prawa. Wydaje się jedynie decyzję o wysokości opłaty rocznej jeżeli jednostka nie podlega zwolnieniu z tej opłaty. Z tytułu trwałego zarządu pobiera się opłaty (za wyjątkiem zwolnień) przez cały czas trwania trwałego zarządu.

W związku z powyższym podatnik zwraca się z zapytaniem czy opłata z tytułu trwałego zarządu wynikająca z art. 82 i 83 ust. 1, 2 ww. ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

2. Według art. 83 ust. 3 ww. ustawy "nie pobiera się opłat rocznych za nieruchomości oddane w trwały zarząd pod drogi publiczne...", na podstawie art. 81 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) szkoły i placówki publiczne oraz organy prowadzące te szkoły i placówki są zwolnione z podatków oraz opłat z tytułu m.in. zarządu.

W związku z powyższym podatnik zwraca się z zapytaniem czy w sytuacji zwolnień jednostek organizacyjnych z opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu naliczany jest podatek VAT.

3. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się "wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny - jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

W związku z powyższym podatnik zapytuje, czy w przypadku darowizny nieruchomości stanowiącej własność Powiatu na rzecz Województwa (dwie jednostki samorządu terytorialnego) jeżeli Powiatowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, to czy darowizna będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.



Stanowisko wnioskodawcy:

Zdaniem strony opłaty z tytułu oddania nieruchomości w trwały zarząd nie są opodatkowane podatkiem VAT.

Zdaniem strony opłaty z tytułu oddania nieruchomości w trwały zarząd nie są opodatkowane podatkiem VAT.

Zdaniem strony darowizna taka nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ocena prawna stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa:

Oddawanie nieruchomości w trwały zarząd regulują przepisy rozdziału 5 Działu II ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Zgodnie z art. 43 ust. 1 i 5 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. Art. 4 pkt 10 tej ustawy wyjaśnia, że jest nią państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej jednostce organizacyjnej, a nieruchomości stanowiące własność jednostki samorządu terytorialnego - odpowiedniej samorządowej jednostce organizacyjnej. Trwały zarząd na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia właściwy organ, w drodze decyzji na czas nie oznaczony lub oznaczony - art. 44 i 45 ust. 1 cyt. ustawy. Za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne ustalone w decyzji - art. 82 cyt. ustawy. Natomiast w sytuacji gdy jednostka organizacyjna (państwowa lub powiatowa) dokona zakupu nieruchomości, to z uwagi na fakt, że nie posiada ona osobowości prawnej, kupuje ją na rzecz odpowiednio Skarbu Państwa lub powiatu i w tym przypadku nie wydaje się decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu, gdyż jednostka nabywa do tych nieruchomości z dniem ich nabycia trwały zarząd z mocy prawa - art. 17 ust. 1 i 3 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami. W razie nabycia trwałego zarządu z mocy prawa, opłaty roczne ustala właściwy organ w drodze decyzji - art. 89 cyt. ustawy. Wspominanym powyżej "właściwym organem" reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze, tj. zarządy. Wymienione organy, działające za Skarb Państwa i jednostkę samorządu terytorialnego, są zobowiązane do gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki - art. 4 pkt 9 oraz art. 11 i 12 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie m.in. gospodarki nieruchomościami. Zadania te wykonuje zarząd powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu - art. 32 ust. 1, ust. 2 pkt 3 oraz art. 33 cyt. powyżej ustawy.W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą (zdefiniowaną w ust. 2 tego artykułu) bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jednocześnie w art. 15 ust. 6 cyt. ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Natomiast § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) stanowi, iż zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Zatem wykonywanie przez jednostkę samorządu terytorialnego zadań publicznych, nałożonych odrębnymi przepisami, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT. W świetle powyższych przepisów w przedmiotowej sprawie:� Oddanie w trwały zarząd przez Starostę nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz państwowej jednostki organizacyjnej w oparciu o cyt. przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami jest czynnością, o której mowa w cyt. już art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Mieści się tutaj również trwały zarząd z mocy prawa nieruchomościami Skarbu Państwa uregulowany art. 17 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami. Zatem Starosta z tytułu wykonania przedmiotowej czynności nie będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług - w rezultacie takie oddanie nieruchomości w trwały zarząd i pobieranie z tego tytułu opłat rocznych nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług;� Oddanie w trwały zarząd przez zarząd powiatu nieruchomości z powiatowego zasobu nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami jest czynnością, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT, tj. objętą zwolnieniem od podatku od towarów i usług - w rezultacie takie oddanie nieruchomości w trwały zarząd i pobieranie z tego tytułu opłat rocznych będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Mieści się tutaj również trwały zarząd z mocy prawa nieruchomościami powiatowymi uregulowany art. 17 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami.

2. Zgodnie z art. 83 ust. 3 cyt. ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami nie pobiera się opłat rocznych za nieruchomości oddane w trwały zarząd pod drogi publiczne, parki, zieleńce, ogrody botaniczne, zoologiczne, parki narodowe oraz rezerwaty przyrody. Z kolei na podstawie art. 81 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) szkoły i placówki publiczne oraz organy prowadzące te szkoły i placówki są zwolnione z podatków oraz opłat z tytułu odpowiednio: zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych, z tym że z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego na zasadach określonych w odrębnych ustawach. W świetle udzielonej odpowiedzi na pytanie nr 1 - opłaty z tytułu trwałego zarządu nie są objęte podatkiem od towarów i usług (lub są zwolnione z podatku VAT) - w sytuacji zwolnień jednostek organizacyjnych z opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu również nie będzie naliczany podatek VAT.

3. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 2 wyżej cytowanej ustawy przez odpłatną dostawę towarów rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności: 1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia;2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny - jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub części. Zatem zasadą jest, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega jedynie dostawa towarów, która jest odpłatna. W konsekwencji nieodpłatna dostawa towarów nie podlega VAT. Od tej zasady ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przewidziała wyjątki (cytowany powyżej art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług). Skoro więc Starostwu nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tej nieruchomości to czynność nieodpłatnego przekazania w formie darowizny przedmiotowej nieruchomości nie mieści się w pojęciu dostawy towarów i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem słuszne jest stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku w zakresie zadanych pytań.

Podobne interpretacje: