Drukuj

Podatnik zwraca się z zapytaniem czy w przypadku świadczenia ww. usług będzie mógł wystawiać faktury VAT swoim kontrahentom ze stawką podatku VAT 0% oraz czy będzie musiał dokonać rejestracji jako podatnik VAT-UE.

Stan faktyczny:

Podatnik podatku od towarów i usług świadczy usługi pośrednictwa na rzecz kontrahentów z różnych państw Unii Europejskiej. Usługi polegają na znalezieniu dostawców towarów z terenu Polski, którzy będą dostarczać towary na rynek UE. W ramach wykonywanych usług Podatnik wyszukuje i przedstawia odpowiednie oferty, prowadzi i tłumaczy rozmowy handlowe, nadzoruje wykonanie zleceń pod kątem ich terminowego wykonania, jakości i zgodności z zamówieniami klientów. Dodatkowo kontrahenci zlecają podatnikowi badanie rynku pod kątem wydolności, mocy przerobowej i atrakcyjności oferty pod względem jakości oferowanych produktów na terenie Polski. Podatnik zajmuje się także organizacją transportu i spedycji dla swoich klientów w tym nadzorem załadunku i kontrolą jakości wysyłanych produktów.

Ocena prawna stanu faktycznego:

Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), zwana dalej ustawą, wprowadza szereg szczegółowych regulacji z tytułu rozliczania podatku VAT przy wykonywaniu usług o charakterze transgranicznym.

Z uwagi na specyficzny charakter niektórych czynności ustawodawca przewidział dla nich odmienne zasady określania miejsca świadczenia usług, tym samym opodatkowania.

Stan faktyczny przedstawiony w zapytaniu, wskazuje, że podatnik wykonuje usługi na rzecz kontrahenta unijnego takie jak:

  1. usługi badania rynku,
  2. usługi pośrednictwa związane bezpośrednio z dostawą towarów (wszelkie czynności handlowe związane z dostawą towarów),
  3. usługi pośrednictwa i spedycji związane bezpośrednio z wewnątrzwspólnotową usługą transportu towarów.


  1. Zgodnie z art. 27 ust.3 pkt 2 ustawy „w przypadku usług, o których mowa w ust. 4, świadczonych na rzecz (...) podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę - miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania”.


Ustawodawca w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług wymienia usługi do których ma zastosowanie powyższa regulacja. I tak, w art. 27 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy mowa jest o usługach: prawniczych, rachunkowo-księgowych, badania rynków i opinii publicznej, doradztwa w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej i zarządzania (PKWiU 74.1), przetwarzania danych i dostarczania informacji, architektonicznych i inżynierskich (PKWiU 74.2) – z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1, tłumaczeń.

W myśl wyżej cyt. przepisów ustawy, w przypadku, gdy podatnik świadczy usługę badania rynków i opinii publicznej zaklasyfikowanych w PKWiU pod poz. 74.1 na rzecz podatnika z terytorium Wspólnoty miejscem świadczenia ww. usługi / tym samym miejscem opodatkowania będzie miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności (stały adres lub miejsce zamieszkania).

W powyższym przypadku podatnik zgodnie z art. 106 ust. 2 ustawy oraz z § 30 rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług – ma obowiązek wystawić fakturę VAT dokumentującą wykonanie takich czynności, faktura VAT nie będzie zawierała kwoty podatku VAT.

Świadczenie ww. usług daje podatnikowi podatku od towarów i usług – zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy – „prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami (...)”.

W przypadku jednakże, gdy podatnik będzie świadczył usługę badania rynków nie zaklasyfikowaną pod poz. 74.1 PKWiU czy też na rzecz kontrahenta unijnego niebędącego podatnikiem – wówczas miejscem świadczenia usługi (miejscem opodatkowania) będzie zgodnie z art. 27 ust.1 ustawy (zasady ogólne) - miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności, a w przypadku braku siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności – miejsce stałego zamieszkania.

Polski podatnik w takim przypadku ma obowiązek udokumentować usługę fakturą VAT na ogólnych zasadach według stawki właściwej dla danej usługi w Polsce.



  1. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2004r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 145, poz. 1541), „w przypadku usług wykonywanych przez pośredników, działających w imieniu i na rzecz osób trzecich, związanych bezpośrednio z dostawą towarów, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce dokonania dostawy towarów, z zastrzeżeniem ust. 2.


Zgodnie z § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia, „w przypadku gdy nabywca usługi podał dla tej czynności świadczącemu usługę numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku zgodnie z art. 97 ust. 10 i 11 ustawy lub podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego, na którym zgodnie z ust. 1 ma miejsce świadczenia usługa – miejscem świadczenia usługi jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy ten numer.”

Zgodnie z § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia, „ w przypadku, gdy nabywca usługi, o której mowa w ust. 1, podał dla tej czynności świadczącemu usługę numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, przepis ust. 2 stosuje się pod warunkiem wykazania tego numeru na fakturze dokumentującej wykonanie tej czynności.”

Przedstawiony przez Podatnika stan faktyczny wskazuje, że świadczy on usługi pośrednictwa na rzecz kontrahentów z różnych państw członkowskich Unii Europejskiej polegające na znalezieniu dostawców towarów z terenu Polski, którzy będą dostarczać towary na rynek Unii Europejskiej.

Uwzględniając zatem przedstawiony wyżej stan prawny oraz faktyczny zgodnie z § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia miejscem świadczenia usług pośrednictwa jest miejsce dokonania dostawy towarów tj. Polska. Osobą zobowiązaną do zapłaty podatku jest podmiot świadczący usługę. Całą usługę należy wykazać na fakturze ze stawką 22%.

Faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać elementy wymienione w art. 106 ust 1 ustawy oraz § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Wykonawca usługi wykazuje wartość świadczonej usługi oraz podatek należny w deklaracji VAT-7.

Natomiast w sytuacji, gdy nabywca usługi poda dla tej czynności świadczącemu usługę numer, pod którym jest zidentyfikowany dla podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego, na którym ma miejsce świadczona usługa tj. Polska – zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia miejscem świadczenia usługi jest terytorium państwa, które wydało nabywcy ten numer.

Warunkiem zastosowania tej zasady jest wskazanie numeru identyfikacyjnego nabywcy usługi na wystawionej fakturze.

Polski podatnik zgodnie z art. 106 ust. 2 ustawy oraz § 30 rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług ma obowiązek wystawić fakturę VAT dokumentującą wykonanie takich czynności, faktura VAT nie będzie zawierała kwoty podatku.

Podatnik nie wykazuje wówczas sprzedaży usług w deklaracji VAT-7.

Należy wskazać, iż w takim przypadku świadczenie usługi pośrednictwa daje podatnikowi podatku od towarów i usług – zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy – „prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami (...)”.



  1. Zgodnie z art. 28 ust. 5 pkt 1 ustawy „w przypadku usług pośrednictwa i spedycji związanych bezpośrednio z wewnątrzwspólnotowymi usługami transportu towarów – miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna (...), z zastrzeżeniem ust. 6”.


Art. 28 ust. 6 określa, iż „w przypadku gdy nabywca usługi podał dla tej czynności świadczącemu usługę numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego, na którym zgodnie z ust. 5 ma miejsce świadczona usługa, miejscem świadczenia usługi jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy ten numer”.

Stan faktyczny sprawy wskazuje również, że wykonując usługi na rzecz kontrahentów z UE polegające na organizacji transportu i spedycji towarów, będących przedmiotem dostawy polskich firm na rynek UE – Podatnik świadczy usługi pośrednictwa i spedycji związane bezpośrednio z wewnątrzwspólnotowym transportem towarów.

W przedstawionym stanie faktycznym, zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy – miejscem świadczenia tym samym opodatkowania w/w usług jest Polska (miejsce rozpoczęcia transportu). Osobą zobowiązaną do zapłaty podatku jest podmiot świadczący usługę. Całą usługę transportową należy wykazać na fakturze ze stawką krajową – 22%.

Faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać elementy wymienione w art. 106 ust 1 ustawy oraz § 12 rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Wykonawca usługi wykazuje wartość świadczonej usługi oraz podatek należny w deklaracji VAT-7.

W sytuacji natomiast, gdy nabywca usługi (kontrahent unijny) poda dla tej czynności świadczącemu usługę numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego, na którym ma miejsce świadczona usługa tj. Polska - miejscem świadczenia usługi jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy ten numer.

W takim przypadku unijny nabywca usługi przejmie obowiązek jej rozliczenia.

Transakcja zostanie udokumentowana fakturą VAT, która zgodnie z art. 106 ust 2 ustawy oraz § 30 rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług m.in. nie będzie zawierała kwoty podatku natomiast będzie zawierać numer pod którym nabywca usługi jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej.

Świadczący usługę nie wykazuje wówczas wartości usługi w deklaracji podatkowej VAT-7.

W takim przypadku podatnik – zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy – „ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami (...)”.

Prawo do złożenia deklaracji VAT-7 z wnioskiem o zwrot podatku regulują przepisy art. 87 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług.

Przepisy art. 97 ust. 1-3 ustawy wskazują przypadki, kiedy podatnicy zobligowani są do dokonania rejestracji dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Przepisy mają zastosowanie do podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowych dostaw lub nabyć towarów oraz podatników nabywających usługi, o których mowa w art. 28 ust. 3,4,6 i 7, jeżeli usługi te stanowiłyby u nich import usług.

Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym Podatnik w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy usługi dla podmiotów unijnych.

Uwzględniając zatem to, że system podatku od towarów i usług uregulowany w ustawie nie przewiduje potrzeby rejestracji jako podatnik VAT UE w przypadku świadczenia usług – podatnik świadczący wyżej opisane usługi na rzecz kontrahentów z UE nie ma obowiązku rejestracji dla transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Podobne interpretacje: