Drukuj

Czy usługa cash poolingu świadczona na rzecz spółki na podstawie umowy o świadczenie usługi db-CashSweepPL oraz Umowy cesji wierzytelności z tytułu kredytów w Rachunku, nie podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a odsetki wypłacone w ramach powyższej struktury cash poolingu nie podlegaja w Polsce przepisom o niedostatecznej kapitalizacji ?

Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w Kielcach działając na podstawie art. 14a § 1 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Spółki otrzymanego dnia 28.02.2006 r. w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, stwierdza, iż przedstawione we wniosku stanowisko podatnika jest prawidłowe.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, wynika, iż bank oferuje spółce usługę kompleksowego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej (cash pooling), świadczoną na podstawie Umowy o świadczeniu usługi dbCashSweepPL i Umowy cesji wierzytelności z tytułu kredytów w Rachunku, opartą na następującej strukturze: klienci korporacyjni banku, w tym spółka, będący członkami grupy kapitałowej (Grupa Spółek), podpisali z bankiem Umowę o świadczenie usługi dbCashSweepPL i Umowy cesji wierzytelności z tytułu kredytów w Rachunku oraz otworzyli rachunki w banku. Spółki są polskimi rezydentami lub rezydentami innych państw. Do każdego z rachunków bank otworzył subkonto w celu dokonywania czynności związanych z kompleksowym zarządzaniem płynnością finansową (cash pooling) polegającym na zwiększeniu efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez podmioty z Grupy Spółek, poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald (zarówno dodatnich jak i ujemnych) na Rachunkach podmiotów z Grupy Spółek. Za świadczone usługi bank pobiera prowizje od każdego z podmiotów z Grupy Spółek. Na koniec każdego dnia roboczego bank ustali saldo na każdym z rachunków i zsumuje wszystkie salda dodatnie i oddzielnie zsumuje wszystkie salda ujemne. Następnie bank ustali, która z tych wartości jest wyższa a która niższa w wartościach bezwzględnych, po czym dokona przeniesienia całości sald składających się na sumę sald, która okazała się niższa w wartościach bezwzględnych, z rachunków, na których te salda wystąpiły na odpowiednie subkonta. Odbywa się to w formie przelewów wierzytelności wobec klientów posiadających saldo ujemne na rzecz klientów posiadających saldo dodatnie według swobodnego wyboru w zakresie przelewanych kwot jak i rachunku klienta posiadającego saldo dodatnie. Na początku każdego dnia roboczego następującego po dniu, w którym dokonano przelewów wierzytelności, każdy klient posiadający saldo dodatnie dokonuje zwrotnego przelewu wierzytelności, które zostały na niego przeniesione. W pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca kalendarzowego bank pobiera od każdej spółki na której subkoncie w poprzednim miesiącu kalendarzowym wystąpiło saldo ujemne, prowizję za okresowe powstanie salda ujemnego, liczoną dla każdego dnia w którym takie saldo powstało. Analogicznie do powyższego, spółkom na których subkoncie powstało saldo dodatnie, bank wypłaca wynagrodzenie za okresowe powstanie salda dodatniego.

W przedstawionym wniosku spółka pyta: "Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym, w przedstawionym stanie faktycznym usługa cash poolingu, świadczona na rzecz Spółki na podstawie Umowy o świadczenie usługi db-CashSweepPL oraz Umowy cesji wierzytelności z tytułu kredytów w Rachunku, nie podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a odsetki wypłacane w ramach powyższej struktury cash poolingu nie podlegają w Polsce przepisom o niedostatecznej kapitalizacji ?

Odnosząc się do przedstawionego stanu faktycznego oraz pytania Spółki, Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w Kielcach stwierdza co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 41 z 2005 r., poz. 399 ze zm.) podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
- umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
- umowy pożyczki,
- umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
- umowy dożywocia oraz ustanowienia odpłatnej renty,
- umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
- umowy majątkowe małżeńskie,
- ustanowienie hipoteki,
- ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
- umowy depozytu nieprawidłowego,
- umowy spółki (akty założycielskie),
oraz zmiany w/w umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania, a także orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne.

Ww. przepis zawiera zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, które podlegają temu podatkowi. Przedmiotem opodatkowania są m.in. umowy pożyczki w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Oznacza to, że nie podlegają podatkowi czynności niezawierające elementów przedmiotowo istotnych umowy pożyczki.

W myśl art. 720 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
O powstaniu obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych - w tym umowy pożyczki - decyduje moment dokonania czynności.

Przedstawiona we wniosku spółki konstrukcja cash pooling, stanowiąca sposób gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, zawiera w sobie pewne elementy umowy pożyczki, jednakże nie wyczerpuje istotnych jej znamion. W przypadku cash pooling mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. W opisywanej transakcji uczestniczą wszystkie te podmioty i dla każdego z nich z tytułu uczestnictwa w cash pooling powstają określone prawa i obowiązki. Niewątpliwie jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, gdyż brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash pooling posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, gdyż w konkretnym przypadku źródłem, z którego zostaje zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash pooling.
Reasumując, należy stwierdzić, że jakkolwiek w prezentowanej konstrukcji występują elementy kredytowania jednych podmiotów przez inne, to brak jest podstaw do zakwalifikowania jej jako umowy pożyczki, a tym samym objęcia obowiązkiem w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do drugiej części pytania dotyczącej zastosowania do odsetek wypłacanych w ramach cash poolingu przepisów o niedostatecznej kapitalizacji, należy stwierdzić, iż:
Umowa cash poolingu, to kompleksowa usługa zarządzania płynnością finansową podmiotów należących do grupy, spółek (przedsiębiorstw). Istotą tej usługi jest optymalizacja wykorzystania środków zgromadzonych na kilku rachunkach bankowych będących do dyspozycji spółek wchodzących w skład grupy kapitałowej polegająca na wzajemnym korzystaniu z ich środków finansowych (spółka, u której brak tych środków korzysta z nadwyżki środków innej spółki).
Zapłacone odsetki od pożyczek (kredytów) udzielanych przez udziałowców lub spółki powiązane - przy zaliczaniu ich w koszty uzyskania przychodów - podlegają ograniczeniom, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.).

Zgodnie z tymi przepisami, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce:
- przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek;
- przez inną spółkę, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek.

Przez umowę pożyczki, o której mowa w pkt 60 i 61 ww. przepisu, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę (z art. 16 ust. 7b ustawy z 15.02.1992 r.).
Należy podkreślić, iż ta definicja pożyczki określona została wyłącznie dla celów ww. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i nie jest tożsama z definicją pożyczki zawartą w art. 720 Kodeksu cywilnego.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że bank oferuje spółce usługę kompleksowego zarządzania płynnością finansową w ramkach grup kapitałowych (cash pooling) świadczoną na podstawie umowy o świadczenie usługi db-CashSweepPL i Umowy cesji wierzytelności z tytułu kredytów w Rachunku. Usługa ta będzie polegała na przeniesieniu środków dostępnych na rachunkach spółek posiadających salda dodatnie na rachunkach na rzecz innych spółek wskazujących salda ujemne na rachunkach. W związku z powyższym, spółki wskazujące salda ujemne na rachunkach, tj. spółki będące dłużnikami banku zostają dłużnikami innych spółek począwszy od końca danego dnia roboczego do początku następnego dnia roboczego. Przenoszenie sald na rachunkach odbywa się na podstawie Umowy cesji wierzytelności z tytułu kredytów w rachunku. Dokonywane przez podmioty należące do Grupy Spółek - za pośrednictwem banku - czynności usług kompleksowego zarządzania płynnością finansową nie mają charakteru pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b ww. ustawy. W ramach tych usług dający pożyczkę nie przenosi na własność biorącego pożyczkę określonej ilości pieniędzy (następuje tu cesja wierzytelności), stąd też w przypadku tym stosowanie ograniczeń w zakresie zaliczania odsetek do kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy, nie ma zastosowania.

Powyższy pogląd jest zgodny z interpretacjami przepisów prawa podatkowego wydanymi przez inne organy m.in.: Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie w interpretacji 1471/DPD1/423/II/05/AS z dn. 15.04.2005 r., Podlaski Urząd Skarbowy w interpretacji P-I/423/26/EW/06 z dnia 17.05.2006 r., oraz Lubelski Urząd Skarbowy w interpretacji PD.423-10/06 z dnia 08.05.2006 r.

Referencje:

Podobne interpretacje: