Drukuj

Jak należy ustalić koszt nabycia udziałów odpłatnie zbywanych na rzecz Spółki celem ich umorzenia w przypadku ich nabycia w wyniku likwidacji związku spółdzielni w którym byli zrzeszeni udziałowcy.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Spółka nabywa udziały własne w celu ich umorzenia. Nabycie udziałów przez Spółkę następuje po cenie równej wartości nominalnej tych udziałów.

W związku z tym Spółka zwróciła się z wnioskiem o wydanie interpretacji w zakresie sposobu ustalania kosztów uzyskania przychodów po stronie zbywców w przypadku gdy nabyli oni udziały nieodpłatnie, w wyniku likwidacji związku spółdzielni w którym zrzeszeni byli udziałowcy.

Spółka stoi na stanowisku, iż zbycie tych udziałów na rzecz Spółki w celu umorzenia nie skutkuje powstaniem u zbywcy dochodu do opodatkowania w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 54 z 2000r. poz. 654 ze zm.). Uzasadnia to tym, iż wynagrodzenie jest równe lub mniejsze od kosztów uzyskania przychodów z tego tytułu. Spółka uważa iż koszty te winny być ustalone w wysokości wartości majątku związku spółdzielni wniesionego do Spółki w zamian za udziały przekazywane poszczególnym udziałowcom.

Spółka powołuje przy tym art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz. U. Nr 6 z 1990r. poz. 36 ze zm.), który stanowi, iż w okresie trwania likwidacji oraz w okresie postępowania związanego z podziałem spółdzielni przeniesienie własności rzeczy i innych praw majątkowych, dokonane na podstawie niniejszej ustawy, jest wolne od podatków, opłat skarbowych oraz opłat sądowych i notarialnych, z wyłączeniem opłat kancelaryjnych. Z treści tego przepisu wywodzi, iż zwolnienie dotyczyło przychodów z tytułu przeniesienia własności rzeczy i praw majątkowych. Spółka stwierdza także że inna interpretacja przepisów niż zaprezentowana przez nią prowadziłaby do wniosku iż zwolnienie to miałoby charakter iluzoryczny.

Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego nie podziela stanowiska Spółki i wyjaśnia:

Na wstępie należy zaznaczyć iż art. 14a § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowi, iż interpretacja zawiera ocenę prawną stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. W związku z tym w ramach wydawania takiej interpretacji Naczelnik tut. Urzędu nie jest uprawniony do badania przedłożonych przez Spółkę dokumentów i potwierdzania bądź negowania opinii Spółki wynikających z ich analizy.

Przychody określone w przedmiotowym wniosku to przychody z odpłatnego zbycia udziałów w celu ich umorzenia. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki, w celu umorzenia tych udziałów. Art. 22 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż podatek dochodowy od dochodów z dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem ust. 2, ustala się w wysokości 19 % uzyskanego przychodu. W związku z tym należy stwierdzić, iż zgodnie z tymi przepisami przychodem będzie wynagrodzenie jakie udziałowiec otrzyma w zamian za udziały zbyte w celu ich umorzenia. Z tego też względu błędna jest opinia Spółki iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie będą miały koszty uzyskania przychodu.

Sposób ustalania przychodu z ww. tytułu podlegającego opodatkowaniu określa art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepis ten stanowi, iż do przychodów nie zalicza się m.in. kwot otrzymanych z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów - w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia, a także zwróconych udziałowcom (akcjonariuszom) dopłat wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami - w wysokości określonej w złotych na dzień ich faktycznego wniesienia. W związku z tym w celu ustalenia przychodu, stanowiącego podstawę opodatkowania należy od kwoty wynagrodzenia, jakie udziałowiec otrzymał w zamian za zbycie udziałów, odjąć koszty jakie poniósł on na nabycie bądź objęcie zbywanych udziałów.

Kwoty o jakie należy pomniejszyć wynagrodzenie uzyskane przez udziałowców w zamian za udziały w celu ustalenia podstawy opodatkowania Spółka określa jako koszty uzyskania przychodu. Jednakże, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami te kwoty to koszty nabycia bądź objęcia. Za stwierdzeniem, iż na gruncie prawa podatkowego te pojęcia mają różne znaczenia przemawia fakt, iż w przypadku odpłatnego zbycia w celu umorzenia ustawodawca wskazał iż w celu ustalenia przychodu należy zastosować koszty nabycia bądź objęcia, zaś w przypadku pozostałych odpłatnych zbyć - koszty uzyskania przychodu. Wynika to ze szczególnych uregulowań dotyczących odpłatnego zbycia udziałów w celu ich umorzenia i zaklasyfikowania ich jako przychodów z udziału w zyskach osób prawnych. W związku z tym należy stwierdzić, iż koszty nabycia lub objęcia stanowią pojęcie węższe niż koszty uzyskania przychodów.

Przepis art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obejmującym uwzględnianie kosztów nabycia bądź objęcia przy odpłatnym zbyciu udziałów w celu ich umorzenia, został wprowadzony ustawą z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202 z 2003r. poz. 1957 ze zm.). Zgodnie z art. 10 tej ustawy weszła ona w życie w dniu 01.01.2004r. i ma zastosowanie do przychodów uzyskanych od tego dnia. Jak wynika z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego, wszystkie nabycia udziałów własnych przez Spółkę w celu umorzenia nastąpiły po tym dniu.

Art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, iż osoby prawne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 22, są obowiązane, jako płatnicy, pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, w dniu dokonania wypłaty, zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. Z tego przepisu wynika, iż moment powstania przychodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest określony w sposób kasowy, co oznacza iż przychód powstaje w momencie gdy następuje wypłata wynagrodzenia za nabyte udziały. W związku z tym, mając na względzie powołane powyżej przepisy Ustawy Zmieniającej, do tych przychodów, a więc także do sposobu ustalania kosztów mających wpływ na wysokość tych przychodów, należy stosować przepisy obowiązujące obecnie.

Spółka w swoim wniosku powołuje art. 18 ustawy o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości. Jednakże przepis ten dotyczył stanów faktycznych związanych z przeniesieniem własności rzeczy i praw majątkowych dokonanych na podstawie tej ustawy. Jego skutkiem był fakt nieprzekształcenia się ewentualnego obowiązku podatkowego, mogącego wyniknąć z dokonania czynności na podstawie tej ustawy, w zobowiązanie podatkowe. Będąca przedmiotem wniosku Spółki czynność odpłatnego zbycia udziałów Spółki na jej rzecz, celem ich umorzenia, nie jest dokonywana na podstawie tych przepisów. W związku z tym przepis ten nie może mieć wpływu na sposób ustalania kosztów nabycia bądź objęcia udziałów, które są związane z innym stanem faktycznym.

Jak już wyżej wskazano, z konstrukcji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, iż pojęcie kosztów nabycia bądź objęcia nie jest tożsame z pojęciem kosztów uzyskania przychodów. Udziały które w przedstawionym przez Spółkę stanie faktycznym są zbywane przez udziałowców w celu umorzenia, zostały przez tych udziałowców nabyte nieodpłatnie. Zgodnie z art. 12 ust. 5 ww. ustawy wartość otrzymanych nieodpłatnie rzeczy lub praw określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Reasumując, przychód podlegający opodatkowaniu należy ustalić w wysokości różnicy pomiędzy wynagrodzeniem otrzymanym w zamian za zbywane w celu umorzenia udziały a wartością rynkową tych udziałów w dniu ich nieodpłatnego otrzymania. W sytuacji gdy wynikiem powyższych obliczeń nie będzie liczba dodatnia (czyli nie powstanie przychód), na Spółce nie będzie ciążył obowiązek poboru podatku dochodowego od osób prawnych z przedmiotowego tytułu.

Jednocześnie Naczelnik tut. Urzędu informuje, iż interpretacje w pozostałym zakresie zostaną wydane w odrębnych postanowieniach.

Podobne interpretacje: